Kogeneracja

Kogeneracja to równoczesne wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej w trakcie tego samego procesu technologicznego.

Podstawową zaletą skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła (ang. CHP - Combined Heat and Power) jest dużo wyższa sprawność ogólna tego procesu w porównaniu z rozdzielonym wytwarzaniem energii elektrycznej i ciepła. Sprawność ogólna procesu skojarzonego przekracza 85%, zaś procesów rozdzielonych jest niższa od 60%. Uzyskanie tak wysokiej sprawności w procesie kogeneracji jest możliwe dzięki zastosowaniu odzysku ciepła, powstającego podczas produkcji energii elektrycznej.

Niezależnie od rodzaju instalacji, system kogeneracyjny składa się z napędu zasilającego generator elektryczny oraz wytwarzający ciepło użyteczne, odzyskiwane za pośrednictwem wymienników ciepła.

W przypadku zastosowania kogeneracji oszczędność kosztów zakupu energii elektrycznej może wynieść nawet ponad 40%. Szacuje się, że inwestycja zwraca się po około 2-3 latach. Nie bez znaczenia jest fakt, iż istnieje możliwość otrzymania wsparcia finansowego ze środków unijnych, między innymi w ramach programów regionalnych. Przed zastosowaniem systemu kogeneracji należy przeanalizować, czy w konkretnym przypadku jest to inwestycja uzasadniona ekonomicznie.

W podjęciu właściwej decyzji przydatny będzie audyt energetyczny. Audyt taki, przeprowadzany przez ekspertów, pozwala na opracowanie koncepcji, określającej perspektywy gospodarki energetycznej obiektu.

W praktyce koszty inwestycji zwrócą się wtedy, gdy można w pełni wykorzystać produkty wytworzone w systemie kogeneracji, czyli zarówno ciepło, jak i energię elektryczną.

Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła można wykorzystać do ogrzewania i zasilania budynków użyteczności publicznej: szpitali, hoteli, itp. Szerokie wykorzystanie CHP znajduje w większości procesów technologicznych.

W 2004 roku Parlament Europejski uchwalił dyrektywę w sprawie wspierania kogeneracji. Stwierdzono w niej, że potencjał kogeneracji, jako metody oszczędzania energii, nie jest w państwach Unii Europejskiej wykorzystany w wystarczającym stopniu.

W związku z postanowieniami dyrektywy, jako jeden z mechanizmów wspierania przedsiębiorców inwestujących w kogenerację w naszym kraju, wprowadzono czerwone certyfikaty (system wspierania wysokosprawnej kogeneracji) oraz żółte certyfikaty (system wspierania kogeneracji gazowej), wydawane przez Urząd Regulacji Energetyki. Certyfikaty są to świadectwa pochodzenia energii z kogeneracji, które można sprzedawać na towarowej giełdzie energii.

Poniżej przedstawiono zestawienie stosowanych technologii kogeneracyjnych (źródło: UNEP).